Historische wandeling door Schalkwijk blijkt groot succes

okt 20 • Op stap in Haarlem • 244 Views • Geen reacties op Historische wandeling door Schalkwijk blijkt groot succes

De historische tocht door Schalkwijk is toegevoegd aan het programma van de Kunstschatten van Schalkwijk als verbindend element. Afgelopen weken bleek dat de interesse voor de wijk groot was.

Marieke van der Leij van Stichting Palanka Negra zegt blij te zijn hobby-historicus Nick Nuyens voor de wandeling te hebben gevonden. “Vreemd genoeg wisten noch de Historische Vereniging Haarlem of de VVV een lokale gids aan te wijzen terwijl Schalkwijk de grootste wijk van Haarlem is”.

Zowel Nuyens als Van der Leij vinden dat Schalkwijk onderbelicht is qua geschiedenisbeleving. “Soms zijn er tentoonstellingen over Schalkwijk, zoals recent in het ABC Architectuurcentum, maar dat dringt nauwelijks door tot de inwoners van Haarlem”, aldus beide.

Nuyens zegt verrast te zijn met de hoge opkomst bij de historische tocht. “Normaliter trek ik hooguit een stuk of twaalf wandelaars”. Toch al was een mondkapje en aanmelding verplicht voor deze excursie, Nuyens laat weten dat het volle bak was. De geschiedenis liefhebbers liepen vanaf het Floridaplein naar de Finlandstraat. Dat is waar zestig jaar geleden modern Schalkwijk begon met ontwikkelen.

Knechten

De naam Suyt-Scalcwijck is voor het eerst gezien in 1310, maar de bewoners waren er waarschijnlijk al eerder. Chique was het toen ook al niet. Want ‘scalc’ betekent ‘knecht’ en ‘wijck’ een woonplaats. In die tijd was het een schiereiland dat grensde aan het Spieringmeer, Haarlemmermeer en Leidsemeer. Door turfsteken en de directe verbinding met de Zuiderzee ontstond er een grote watermassa die later het Haarlemmermeer werd.

Het gebied overstroomde frequent. Vandaar dat ‘Slot Nieuwerkerk’ niemand bekend in de oren klinkt. Het was namelijk al weggespoeld. Het schijn drie keer verbouwd te zijn. De laatste keer zal aan het eind van de weg naar de fietspond richting Cruquius zijn geweest. Daar zal het via een tunnel onder het Spaarne waarschijnlijk nog steeds verbonden zijn met het Oude Slot in Heemstede.

Het Slot Nieuwerkerk had een belangrijke functie in die tijd, namelijk tolheften. De enige bevaarbare route vanuit het zuiden naar Haarlem was immers via het Spaarne. Er is bewijs dat Suyt-Scalcwijck vroeger een belangrijke gemeente was. Zo ligt er een voormalig raadhuis aan de Zuid-Schalkwijkerweg. De vraag is waar der tralies voor waren gebruikt. Hadden ze soms een eigen gevangenis? “Dat was heel gebruikelijk vroeger in een raadhuis. Waarschijnlijk ligt er een galgenveld naast”, vertelt Nuyens.

Onverteld

Een belangrijk wapenfeit voor Schalkwijk was het bevoorraden van het door de Spanjaarden belegerde Haarlem in 1572. De Watergeuzen lagen aan de zuidkant waardoor de stad het zeven maanden wist uit te houden tegen de hertog van Alva. “Schalkwijk is continu aan het moderniseren”, vertellen Nuyens en Van der Leij. “Niet alles wordt opgetekend. Uit navraag blijkt dat boeren destijds met dwang hun land moesten verlaten om onder andere de Engelandlaan te realiseren.” Het duo wil de verhalen nog publiceren voordat het te laat is. Ook de geschiedenis van gebouwen die slechts een levensduur van een paar decennia hebben, verdwijnen in een rap tempo. “Dan is het weg en de geschiedenis vaak ook.”

Op zijn minst is de doelstelling om een vitrine met historische middelen in te richten in bijvoorbeeld de lokale bibliotheek. “Maar we willen ook historische avonden organiseren en zoeken daartoe archeologische vondsten of oude foto’s,” aldus Nuyens en Van der Leij.

Related Posts

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

« »